gelepas.KENNIS VOOR HET VAK

Onderzoekspraktijk

Hoe controleer je een bron? Vijf vragen voor onderzoekers

Herkomst, datum, context en onafhankelijke bevestiging helpen je verder.

G. Gelepas redactie2 min leestijdBijgewerkt
In dit artikel

HET KORTE ANTWOORD

Controleer wie de informatie maakte, wanneer, in welke context, over wie of wat zij gaat en of onafhankelijke bevestiging beschikbaar is. Meerdere kopieën van dezelfde bron tellen niet als meerdere bevestigingen.

Drie websites melden hetzelfde. Dat oogt overtuigend, totdat blijkt dat ze alle drie één oud bericht hebben overgenomen. Bronnen controleren begint daarom een stap eerder dan het verzamelen van links.

Ga terug naar de herkomst

Zoek uit wie een bewering oorspronkelijk heeft gedaan. Drie websites die hetzelfde bericht overschrijven zijn niet drie onafhankelijke bevestigingen. Noteer wanneer de informatie is gemaakt en wanneer je haar hebt geraadpleegd.

Maak onzekerheid zichtbaar

Controleer of je de juiste persoon, organisatie en periode voor je hebt. Beoordeel welke context ontbreekt. Kun je iets niet verifiëren, vermeld die beperking in plaats van het als vaststaand feit te presenteren.

VAN LEZEN NAAR DOEN

Dit kun je nu oppakken

  • Bewaar een duidelijke bronverwijzing.
  • Zoek onafhankelijke bevestiging waar dat kan.
  • Vermeld tegenstrijdige informatie.

NOG EEN VRAAG?

Veelgestelde vragen

Is een screenshot genoeg als bron?

Een screenshot kan vastleggen wat je zag, maar mist soms herkomst of context. Noteer waar de informatie vandaan komt, wanneer je haar raadpleegde en wat buiten beeld valt.

Wat als twee bronnen elkaar tegenspreken?

Onderzoek eerst of ze over dezelfde gebeurtenis, periode en persoon gaan. Kun je het verschil niet verklaren, vermeld de tegenstelling en trek geen sterkere conclusie dan de informatie toelaat.

Over dit artikel

Dit is een praktijkartikel van de Gelepas-redactie. De tips zijn bedoeld om je werkwijze te helpen ontwikkelen; voorbeelden zijn fictief en vormen geen officiële beroepsnorm.